Lengd orlofs

Lágmarksorlof miðað við fullt starfsár er 192 vinnuskyldustundir eða 24 dagar. Orlofsrétturinn reiknast alltaf hlutfallslega út frá  starfshlutfalli og starfstíma. Starfsmaður sem unnið hefur hluta af fullu starfi eða hluta úr ári, skal fá í orlof 16 vinnuskyldustundir fyrir fullt mánaðarstarf. Þegar starfsmaður í vaktavinnu fer í orlof, skal hann fá óyggjandi upplýsingar um hvenær honum beri að mæta á vakt að orlofi loknu. Miðað skal að jafnaði við að vaktskrá haldist óbreytt. Misjafnt er eftir stéttarfélögum hvaða viðbótarorlofsrétt starfsmenn vinna sér inn.

Auk þess hafa aðildarfélög BSRB samið um aukinn orlofsrétt í kjarasamningum. Hjá opinberum starfsmönnum, bæði hjá ríki og sveitarfélögum, er aukinn réttur miðaður við lífaldur en ekki starfsaldur eins og venjan er á almennum vinnumarkaði.

Í samningum við ríki, Reykjavíkurborg og Samband íslenskra sveitarfélaga er orlofsrétturinn 192 vinnuskyldustundir (24 dagar) þar til viðkomandi nær þrítugsaldri, þá lengist hann í 216 vinnuskyldustundir (27 daga). Hjá ríki og Reykjavíkurborg lengist orlofsrétturinn í 240 vinnuskyldustundir (30 daga) við 38 ára aldur og í samningum við Launanefnd sveitarfélaga lengist orlofsrétturinn í 240 vinnuskyldustundir (30 daga) við 40 ára aldur.  

Aukin réttindi orlofs í tengslum við lífaldur nást þegar tilgreindum aldri er náð á því almanaksári sem tímabil sumarorlofs tilheyrir. Með öðrum orðum; ef starfsmaður á t.d. 30 ára í desember en ætlar í orlof í júlí á hann rétt á 216 stunda orlofi.

Orlofstímabil

Samkvæmt orlofslögunum er orlofsárið frá 1. maí til 30. apríl. Í kjarasamningum félaga innan BSRB er tímabil sumarorlofs frá 15. maí til 30. september. Hjá flestum félögum á starfsmaður rétt á því að fá 160 vinnuskyldustunda orlof sitt á því tímabili og allt að fullu orlofi á sama tíma, verði því viðkomið vegna starfa viðkomandi stofnunar. Hjá sumum félögum er miðað við að starfsmaður eigi rétt á að fá 192 vinnuskyldustunda orlof sitt á sumarorlofstímabilinu og allt að fullu orlofi á sama tíma verði því viðkomið vegna starfa stofnunar.

Orlof tekið eftir orlofstímabil  

Óski yfirmaður eftir að starfsmaður vinni á orlofstíma á starfsmaður rétt á að fá borgaða yfirvinnu eða ef hann tekur það út í orlofi utan sumarorlofstíma á hann rétt á lengra fríi, eða 25% lengra hjá ríki og Reykjavíkurborg. Í samningum við Launanefnd sveitarfélaga er skilyrði fyrir lengra orlofi að yfirmaður hafi óskað eftir frestun þess, en þá lengist það um 33%.

Óski starfsmaður eftir að taka hluta af orlofstímanum yfir veturinn og nær um það samkomulagi við yfirmann fær hann rétt til aukins orlofs hjá ríki og Reykjavíkurborg um 25% en ekki hjá öðrum sveitarfélögum nema yfirmaður óski þess.

Frestun orlofs

Geti starfsmaður af einhverjum ástæðum ekki tekið orlof eitthvert ár á hann þá rétt á, með samþykki yfirmanns, að leggja saman orlof þess árs og hins næsta til orlofstöku síðara árið. Taki starfsmaður ekki orlof eða hluta af orlofi samkvæmt beiðni yfirmanns síns geymist orlofið til næsta árs ella ber honum þá yfirvinnukaup fyrir starf sitt þann tíma. Annars er starfsmönnum óheimilt að taka vinnu í stað orlofs í starfsgrein sinni.

 Fyrning orlofs

Orlofstöku skal alltaf vera lokið fyrir lok orlofsársins. Einu frávik þeirrar reglu að orlofi skuli lokið fyrir lok orlofsársins er alla jafna að finna í 4. kafla kjarasamninga en svo að heimilt sé að fresta orlofi lengur en sem nemur orlofsárinu þarf að uppfylla eitt af tveimur skilyrðum. Þannig er það gert að skilyrði að starfsmaður óski eftir að fresta orlofinu og yfirmaður gefi samþykki sitt eða að orlofinu sé frestað að ósk yfirmanns, sjá einnig Héraðsdóm Reykjavíkur í máli nr. E-1956/2000. Ef starfsmaður hyggst flytja orlof milli ára er því gott að hafa hugfast að lesa kjarasamningsákvæði vel með það í huga hvort samsvarandi ákvæði og byggt var á í dómnum er fyrir hendi. Að öðrum kosti gæti starfsmaður glatað sumarfríi sínu.