Í kjarasamningum starfsmanna ríkis og sveitarfélaga er kveðið á um rétt vaktavinnufólks til vetrarfrís eða helgidagafrís. Almennt er slíkt ákvæði að finna í gr. 2.6.7 í kjarasamningi. Starfsmenn sem vinna á reglubundnum vöktum alla daga ársins getur fengið frí í 88 vinnuskyldustundir á ári m.v. fullt starf í heilt ár. Fríið kemur í stað greiðslna yfirvinnu eða stórhátíðarkaups fyrir vinnu á sérstökum frídögum. Ef starfsmaður velur að fá frí skv. framangreindu skal hann einnig fá launað vaktaálag, t.d. 55% vegna vinnu á föstudagskvöldum og um helgar. 

Ávinnsla og taka frís

Ávinnsla frísins miðast við almanaksárið og er því ávinnslan almennt 1. janúar til 31. desember. Sumar stofnanir miða við orlofsárið, og er ávinnslan þá frá 1. maí til 30. apríl. Fríið er almennt greitt út árið eftir ávinnslutímabilið.  Það má veita fríið hvenær sem er árs en það má ekki flytja milli ára. Fríið fyrnist þó ekki heldur skal atvinnurekandi greiða eftirstöðvar vetrarfrís ef starfsmaður lýkur ekki töku þess innan 14 mánaða. Hið sama gildir við starfslok en þá getur starfsmaður annað hvort reynt að taka fríið s.s. við uppsagnarfrest eða fengið það greitt út og skal þá reiknað sem hlutfall af mánaðarlaunum. Starfsmaður getur breytt vali sínu milli leyfis og greiðslu og skal þá tilkynna það skriflega til viðkomandi stofnunar fyrir 1. desember á hverju ári. 

Veikindi

Veikindi við ávinnslutíma frísins skerða ekki fríið. Ef starfsmaður verður veikur þegar taka skal út fríið gilda sömu tilkynningareglur og ef um veikindi í orlofi væri að ræða. Það er tilkynna skal veikindin eins fljótt og auðið er og staðfesta þau síðan með læknisvottorði. Að öðrum kosti verða þau ekki tekin gild.  

Bæting 

Ef starfsmenn kjósa fremur bætingu en vetrarfrí skulu þeir fá greitt samkvæmt eftirfarandi uppgjörsmáta samkvæmt gr. 2.6.8 í kjarasamningi.Greitt er í samræmi við vaktskrá yfirvinnukaup (tímakaup) fyrir vinnu á frídögum en aldrei minna en 8 klst. fyrir hvern merktan vinnudag. Ef viðkomandi er ekki á vaktskrá á sérstökum frídegi eða stórhátíðardegi öðrum en laugardegi og sunnudegi (að undanskildum laugardegi fyrir páska) skal hver slíkur dagur bættur með greiðslu yfirvinnukaups í 8 klst. miðað við fullt starf eða með öðrum frídegi.   

Hér má sjá vinnureglur um ávinnslu, töku og fyrningu helgidagafrís samkvæmt samkomulagi BSRB og fjármálaráðherra f.h. ríkissjóðs. Reglurnar gildaeingöngu til starfsmanna ríkisins.

Fyrirspurnir vegna töku vetrarfrís 

BSRB berst reglulega fyrirspurnir um  vetrarfrí og hér á eftir má sjá dæmi þess. 

1.       Þarf starfsmaður að mæta til vinnu á öllum sérstökum frídögum eða stórhátíðardögum þó svo hann eigi ekki vakt þá til að geta tekið vetrarfrí?  

Þegar starfsmaður fer í slíkt leyfi skal telja þær vinnuskyldustundir af vaktskrá sem viðkomandi hefði ella átt að vinna og skiptir þá ekki máli hvort þær falla á sérstaka frídaga, stórhátíðardaga eða virka daga. Þ.e. ef „rauður dagur“ fellur inn í tímabili sem starfs maður er í fríi telst vinnuskylda þann dag inn í leyfið. Ávinnsla leyfisins felur í sér að starfsmanni er síðan gert kleift árinu á eftir að taka fríið.