Skoðun

Ríkisstjórn sem vill bæta opinbera þjónustu á ekki að byrja á að rýra réttindi starfsfólks. Hún á að byrja á sjálfri sér, til dæmis með því að tryggja að einföld grunnatriði eins og regluleg starfsmannasamtöl séu skylda hjá öllum stofnunum. Við vitum mikilvægi þeirra – ekki af því að okkur finnst það, heldur vegna gagna.

Í ljósi þeirra neikvæðu áhrifa og kostnaðar sem skapast af umönnunarbilinu á fjölskyldur, vinnumarkað, jöfnuð og jafnrétti er stórmerkilegt að málið hafi ekki verið tekið heildstætt til umræðu og tryggt að börn hafi sama rétt til leikskólapláss alls staðar á landinu.

Tölfræðileg samantekt okkar á kvennaári sýnir að kynjamisrétti verður hvorki skilið né leyst með því að horfa einangrað á einstaka mælikvarða. Kynjamisrétti verður til í samspili vinnumarkaðar, fjölskylduábyrgðar, velferðarkerfa og öryggis kvenna, sem kallar á samþættar og markvissar aðgerðir. Umfjöllun okkar um tvöfalda mismunun innflytjendakvenna undirstrikar líka þörfina á að tölfræði sé hægt að greina eftir uppruna

Hefðbundnar hugmyndir um hlutverk kynjanna valda því að konur sinna heimili og börnum í miklu meira mæli en karlar. Sú vinna fer fram samhliða launaðri vinnu og hefur áhrif á vinnutíma, tekjur og möguleika kvenna til fjárhagslegs sjálfstæðis.

Kallað er eftir aðgerðum til að uppræta stafrænt ofbeldi gegn konum og stúlkum, sem er ein útbreiddasta birtingarmynd ofbeldis í heiminum í dag. Ein af kröfum Kvennaárs er að lög um nauðganir og önnur kynferðis- og kynbundin ofbeldisbrot verði endurskoðuð til að fanga betur brot í netheimum og á samskiptamiðlum.

Yfir helmingur kvenna í hópi innflytjenda starfar í ferðaþjónustu, framleiðslu og leigustarfsemi og ýmissri sérhæfðri þjónustu, eins og t.d. ræstingarstörfum þar sem aðfluttar konur eru í miklum meirihluta. Um 15% innflytjendakvenna starfa í þessum atvinnugreinum samkvæmt óbirtri greiningu Vörðu – rannsóknarstofnunar vinnumarkaðarins upp úr Stöðu launafólks á Íslandi 2025.

Hærri tíðni örorku hjá konum en körlum gefur því vísbendingar um að kynjamisrétti hafi veruleg heilsufarsleg áhrif á konur og skerði þar með lífsgæði þeirra og afkomumöguleika.

Atvinnuþáttaka á Íslandi er sú mesta innan OECD og atvinnuleysi er einnig með minnsta móti. Ekki er því að sjá að knýjandi þörf sé á breytingum.