Leit
Leitarorð "Staða launafólks 2025"
Fann 888 niðurstöður
- 201Krafa launafólks um að allir geti lifað af á launum sínum hefur verið áberandi í umræðunni og verður í forgrunni þegar kjarasamningar þorra aðildarfélaga BSRB losna í lok mars. Sú krafa beinist ekki síður að stjórnvöldum en launagreiðendum ... að skattlagning tekna komi eins út fyrir fólk sama hvort tekjurnar heita launatekjur eða fjármagnstekjur. Eigi launafólk að geta lifað af laununum sínum verður að grípa tafarlaust til aðgerða á húsnæðismarkaði og tryggja ódýrara og hagkvæmara húsnæði ... um land allt, enda fer hátt hlutfall ráðstöfunartekna launafólks í kostnað við leigu eða kaup á húsnæði. Þar þurfa stjórnvöld að horfa til uppbyggingar leigufélaga sem ekki eru rekin í hagnaðarskyni, með því að auka stofnframlög til félaga
- 202á samstöðunni að halda nú sem aldrei fyrr. Misskiptingin í samfélaginu blasir við launafólki. Í hvert skipti sem kemur að því að semja um laun stórra stétta heyrist sami söngurinn um að ekki sé hægt að bæta kjörin því annars sé stöðugleikinn úti ... við það sem launafólk í landinu þekkir. Það er einfaldlega engin þolinmæði eftir gagnvart ofurlaunum og bónusum fyrir stjórnendur fyrirtækja og þá sem sýsla með peninga. Í síðustu kjarasamningum hafa stéttarfélög lagt mikla áherslu á hækkun lægstu launa ... til að standa saman og ná fram kjarabótum fyrir launafólk í landinu, sér í lagi þá sem lægstar hafa tekjurnar. Við þurfum að byggja upp fjölskylduvænt samfélag þar sem áherslan er á velferð, jöfnuð og samhygð. Við erum sterkari saman. Elín
- 203Í skýrslunni er fjallað um þróun efnahags- og vinnumarkaðsmála, launa og kjarasamninga. Nýtt í skýrslunni er tölfræði um launabreytingar eftir launastigi, mörkuðum og heildarsamtökum launafólks. . Launaþróun og kaupmáttur eftir mörkuðum. Yfirstandandi kjarasamningslota hófst í mars 2024 og ná sundurliðuð gögn KTN um launaþróun frá upphafi samningslotunnar fram til janúar 2026. Áætlað er að nærri 260 kjarasamningar hafi nú verið undirritaðir í kjarasamningslotunni fyrir allflest launafólk ... bæði á almennum og opinberum vinnumarkaði. Óloknir samningar eru fáir og ná til um 1% launafólks. Á tímabilinu komu þrjár samningsbundnar launahækkanir til framkvæmda á almenna markaðnum en tvær á hinum opinbera. Frá febrúar 2024 til janúar 2026 hækkaði
- 204Enginn áhugi var á að bregðast við auknu álagi þar með því að hækka laun. Þess í stað settu stjórnvöld lög á hóflegar aðgerðir sem félagið hafði staðið fyrir til að leggja áherslu á kröfur sínar. Þetta er aðeins eitt dæmi af mörgum yfir stéttir ... að venjulegt launafólk eigi enn og aftur að bera ábyrgð á því að viðhalda stöðugleika á meðan aðrir fá ríflegar launahækkanir. . Fagna breytingum fjármálaráðherra. Það er fagnaðarefni að fjármálaráðherra boði verulegar ... . Það er grundvallarréttur launafólks að semja um kaup og kjör og óþolandi að búa við að kjararáð skammti þeim kaup og kjör eftir hentugleika. . En það sama á auðvitað við um gerðardóm sem nú mun ákvarða laun flugumferðarstjóra í kjölfar lagasetningar stjórnvalda
- 205við mikla manneklu, álag og aukin veikindi starfsfólks. Stjórnvöld horfa þannig fram hjá raunverulegum vanda og leggja þess í stað áherslu á að auðvelda uppsagnir. Reynslan sýnir að þegar áminningar eru veittar liggja orsakir oft ekki eingöngu. Ef afnám áminningarskyldu verður að veruleika myndi ráðningarvernd á Íslandi veikjast verulega og verða minni en þekkist almennt á hinum Norðurlöndunum og í öðrum vestrænum ríkjum. Hér er því um að ræða afturför í réttindum launafólks og sem eykur ... . Það er löngu tímabært er að stjórnvöld beini kröftum sínum að því að bæta starfsaðstæður, draga úr álagi og tryggja að hið opinbera geti laðað að og haldið í hæft starfsfólk. Jafnframt telja bandalögin tímabært að styrkja ráðningarvernd launafólks
- 206Stjórnvöld ættu að staldra við. Í stað þess að senda ríkisstarfsmönnum þau skilaboð að það þurfi að vera auðveldara að reka þau þarf að takast á við raunverulegar áskoranir: bæta starfsaðstæður, draga úr álagi og gera opinber störf eftirsóknarverð ... . Það er lykillinn að sterkri og traustri opinberri þjónustu og þar með betra og öruggara samfélagi. Við gerum þá kröfu að frumvarpið verði dregið til baka. Jafnframt teljum við tímabært að horfa til þess hvernig megi styrkja ráðningarvernd launafólks ... á almennum vinnumarkaði og draga úr valdaójafnvægi milli launafólks og stjórnenda þannig að Ísland nálgist þau réttindi sem tíðkast á hinum Norðurlöndunum. Að lokum hvetjum við fólk til að kynna sér málið betur á góðáminning.is en þar má sjá viðbrögð
- 207upplifa stjórnendur að skreppið heyri sögunni til og starfsmenn nái að afkasta það sama á styttri vinnutíma. Staða einstæðra foreldra í tengslum við samræmingu fjölskyldu og vinnu hefur einnig lítið verið skoðuð hér á landi. Einstæðir foreldrar ... og gefa sér lítinn sem engan tíma fyrir sig sjálf. Stytting vinnuvikunnar myndi án efa gagnast einstæðum foreldrum betur en sveigjanlegur vinnutími. Sveigjanleiki í vinnutíma er á forsendum atvinnurekanda frekar en launafólks enda þarf þá að óska ... eftir leyfi fyrir hvers kyns fjarveru og misjafnt hverjir fá að njóta þess. Óskir launafólks um styttri vinnuviku er á þeim forsendum að hægt sé að vinna skilvirkar innan vinnuvikunnar og þannig skapa skýran ramma um sveigjanleika sem tryggir jafnræði og gerir
- 208Reykjavíkurborg kynnti í dag breytingar á leikskólakerfinu, svonefnda Reykjavíkurleið. Tillögurnar voru fyrst lagðar fram í október 2025, fóru í umsagnarferli og hlutu mikla gagnrýni, og hafa nú lítillega verið endurskoðaðar ... á þunga stöðu margra heimila vegna verðbólgu, vaxta og hækkanna á nauðsynjavörum á borð við húsnæði, mat, rafmagn og hita sem eru meiri en kjarasamningsbundnar hækkanir stórra hópa. . Hvernig viljum við skipuleggja ... mörg hver andsnúin styttingu vinnuvikunnar og í stað þess að fylgja kjarasamningum sem þau gerðu sjálf var ýmislegt gert til að vinna gegn styttingunni og auknum undirbúningstíma. Þegar fram leið og mótmæli starfsfólks í leikskólum við auknu álagi urðu ... sem er í miklu ósamræmi við fyrirkomulagið í öðrum velferðarríkjum sem við berum okkur helst saman við. Samtök launafólks og foreldrar bentu á að nauðsynlegt væri að svara kalli starfsfólks en það væru aðrar færar leiðir en þjónustuskerðing sem fæli í sér aukið
- 209BSRB mótmælir harðlega ákvörðun kjararáðs um að hækka laun nokkurra forstöðumanna ríkisstofnanna og nefndarformanna um tugi prósenta umfram hækkanir annars launafólks ... sem annað launafólk hefur fengið og hafa verið í samræmi við SALEK-samkomulagið. . Hækkað langt umfram samkomulag. „Það gengur ekki að aðeins hluti launafólks eigi að taka þátt í því að byggja hér upp nýtt vinnumarkaðskerfi ... hljótum við að leita þegar kemur að því að sækja sambærilegar hækkanir fyrir annað launafólk sem upplifað hefur aukið álag í starfi,“ segir Elín
- 210Nokkur styr hefur staðið um forsendur og framtíð íslenska lífeyriskerfisins undanfarið. Deilt hefur verið um samtryggingu og séreign og nú eru komnar fram tillögur um hækkun lífeyristökualdurs. Það er launafólk í landinu sem á lífeyriskerfið ... og því óásættanlegt hve mikið hefur skort á samráð við samtök launafólks þega rætt hefur verið um breytingar á kerfinu. Áframhaldandi skortur á samráði og bútasaumsaðferð í ákvarðanatöku mun reynast almenningi dýrkeyptur. Í júlí síðastliðnum stóð íslenska ... eða heildarendurskoðun?. Aldrei hefur staðið á fulltrúum launafólks að ræða áskoranir lífeyriskerfis þjóðarinnar, enda eru þau einu raunverulegu fulltrúar eigenda þess. Ekki atvinnurekendur og ekki stjórnvöld. Eftirlaunakerfið er flókið og byggir á þremur stoðum .... Það er gríðarlega mikilvægt að slíkar ákvarðanir séu aðeins teknar að undangengnu virku samráði við fulltrúa launafólks. Grunnforsendur kerfisins þurfa að vera skýrar og réttlátar og til þess fallnar að skapa traust, enda traust almennings á stjórnvöldum
- 211náðist í kjarasamningum sem undirritaðir voru síðasta vor þegar ákvæði um styttingu vinnuvikunnar voru samþykkt. Launafólk á almennt auðveldara með að samræma vinnu og fjölskyldulíf á hinum Norðurlöndunum, eins og flestir sem þekkja ... til í Skandinavíu vita. Ein af skýringunum er sú að vinnudagurinn er almennt styttri, launafólk vinnur færri yfirvinnustundir og sveigjanleikinn er almennt meiri. Ekki má gleyma mun meiri réttindum foreldra í fæðingarorlofi sem fá almennt meiri tíma með börnum sínum ... fjórar og hámarki átta hjá vaktavinnufólki. Í haust ætti vinna við undirbúning á styttingu vinnuvikunnar að ná hámarki á vinnustöðum hjá launafólki sem er i aðildarfélögum BSRB. Samtal innan vinnustaða um styttingu hjá dagvinnufólki á að klárast 1 ... möguleikar foreldra til að verja gæðatíma með fjölskyldunni aukinn. BSRB telur einnig mikilvægt að skoða betur samspil atvinnulífs, skóla og heimila með það að markmiði að draga úr árekstrum og minnka álagið á launafólk. Foreldrar þekkja allir hversu erfitt
- 212í hreyfingunni.. Borgarlegri virkni og réttindabaráttu í þágu launafólks ber að fagna, ekki refsa fyrir. Frelsissvipting leiðtoga og starfsfólks innan verkalýðshreyfingarinnar fyrir það eitt að beita ... sér fyrir réttindum launafólks er gróf aðför að félagafrelsi og mannréttindum. BSRB minnir á rétt stéttarfélaga til þess að starfa óhindrað sem er varinn í Alþjóðasamningnum um efnahagsleg, félagsleg og menningarleg réttindi
- 213síðustu ára og birta helstu tölur um efnahagsumhverfið saman á einum stað.. Skýrslan kemur út í kjölfar skýrslu sem unnin var að frumkvæði BSRB af vinnuhópi aðila vinnumarkaðarins ... greiningu á efnahagsforsendum kjarasamninga og er hún mikilvægt innlegg í því verkefni að bæta umgjörð við gerð kjarasamninga hér á landi. Öll heildarsamtök launafólks á Íslandi komu að gerð skýrslunnar og er það von BSRB að skýrslan muni gagnast
- 214Við stöndum andspænis gríðarlegum ójöfnuði hvort heldur sem er í tekjum, eignum, stöðu á húsnæðismarkaði eða heilsu – og við stöndum líka frammi fyrir bakslagi í jafnréttisbaráttunni, þar sem þrengt er að réttindum og lífsskilyrðum kvenna, hinsegin fólks ... , næstu árin og áratugina tókst þeim að bæta líf þúsunda – og tryggja bjartari framtíð næstu kynslóða. Svo á þessum degi er vert að muna að ekkert stendur í stað. Allar framfarir þarf að verja – til að auka hamingju og öllum til heilla ... þarf fátækt með því að hækka lægstu laun verulega og gera þá kröfu að fólk geti lifað af grunnlaunum sínum. Við verðum að tryggja starfsumhverfi sem slítur fólki ekki út fyrir aldur fram og tryggja fjögurra daga vinnuviku hjá öllu launafólki ... enda erum við að verja grundvallarrétt launafólks um sömu laun fyrir sömu störf. Vinnan skapar auðinn!. . Þessi setning hefur endurrómað í 100 ár en samt tönglast fólk enn þann dag í dag á þeirri staðleysu að það sé atvinnulífið sem skapi ... verðmætin – en ekki launafólk bæði í einkageiranum og hjá hinu opinbera. Þessi tugga ýtir undir þann hugsanagang að hver sé sinnar gæfu smiður og ef fólk nær ekki endum saman, nær ekki að greiða leigu eða kaupa kuldaskó á barnið fyrir veturinn, sé það engum
- 215Boðið verður upp á námskeið um kynbundna og kynferðislega áreitni og ofbeldi á vinnustöðum, persónuvernd launafólks og fleira á námskeiðum hjá Starfsmennt nú í upphafi árs. Námskeiðin eru hluti af Forystufræðslu ASÍ og BSRB og eru ætluð fulltrúum ... sjálfum. Þannig hefur hópur kvenna innan verkalýðshreyfingarinnar hvatt forystu allra heildarsamtaka launafólks til að bregðast við umræðum um málið, eins ... . Námskeið um persónuvernd launafólks verður haldið 9. febrúar.. Í mars verður boðið upp á námskeið til að kynna alþjóðlega verkefnið Global Deal, sem byggir
- 216sem stundakennari við Háskólann á Akureyri frá árinu 2012. „Ég hlakka til að hefja störf, kynnast fólkinu í hreyfingunni og takast á við öll þau spennandi verkefni sem framundan eru hjá Vörðu með það að markmiði að bæta kjör og lífsgæði launafólks“ segir ... og kjör og koma þannig með aukið fóður inn í baráttu launafólks fyrir bættri afkomu og betri lífsskilyrðum
- 217vinnuvikunnar fyrir dagvinnufólk. Vefurinn nýttist gríðarlega vel á meðan innleiðingarferli var í gangi á vinnustöðum hjá ríki og sveitarfélögum fyrir áramót, en styttingin á stöðum þar sem unnið er í dagvinnu tók gildi um áramótin. Í umsögn dómnefndar ... betrivinnutimi.is, sem er sameiginlegur upplýsingavefur launafólks og launagreiðenda. Skoðaðu vefinn styttri.is með því að smella
- 218og húsnæðisstuðningur felst í óljósum fyrirheitum um að efna gefin loforð. Styrkur hvers samfélags birtist í stöðu viðkvæmustu hópa þess. BSRB kallar eftir því að almannaþjónustan verði styrkt og tryggt verði aukið fjármagn til barnabóta og húsnæðismála ... Vörðu sem framkvæmd var í árslok 2021 sýndi ennfremur fram á að þriðjungur launafólks í aðildarfélögum BSRB og ASÍ átti erfitt með að ná endum saman. En fjárlagafrumvarpið boðar niðurskurð í velferð og lítið er gert til að tryggja viðunandi
- 219sóttvarnaraðgerðir skýtur skökku við að dregið sé úr samstöðu um aðgerðir með því að halda við óbilgjarna afstöðu til réttinda starfsfólks sem lendir í þessari stöðu. Í ljósi þessarar niðurstöðu ríkisins munu heildarsamtökin sem stóðu að erindinu skoða hvort rétt ... Ríkið fellst ekki á túlkun BSRB og annarra heildarsamtaka launafólks á því hvernig standa skuli að skráningu orlofs þegar starfsfólki er gert að sæta sóttkví og telur að starfsfólk eigi ekki rétt á að fresta orlofstöku sé því gert að sæta sóttkví
- 220sem blasa við launafólki og fyrirtækjum í dag,” sagði Luca Visentini, framkvæmdarstjóri ETUC - evrópska verkalýðssambandsins. Rammasamkomulag ætlað að tryggja réttlát græn umskipti á vinnumarkaði með viðeigandi opinberri fjármögnun og fjárfestingu. Áhersla er lögð á að skapa ný, góð og græn störf og auka stuðning við launafólk og fyrirtæki á meðan aðlögun stendur yfir ... .. . Færni til framtíðar. Málstofa sett á laggirnar til að fylgja eftir sameiginlegum rannsóknarverkefnum til að auka aðgang launafólks að þjálfun og þátttöku á vinnumarkaði. Verkfæri verði þróuð fyrir aðila