Leit
Leitarorð "Varða rannsóknarstofunun vinnumarkaðarins"
Fann 1000 niðurstöður
- 201vinnuvikunnar í 35 stundir verði lögfest er ljóst að mörg verkalýðsfélög, bæði á almenna og opinbera vinnumarkaðinum, vilja semja um styttingu vinnuvikunnar í komandi kjarasamningum. Samningar á almenna vinnumarkaðinum eru lausir um áramót en kjarasamningar ... á mikilvægi hennar. Í stefnu BSRB, sem mótuð var á öflugu þingi bandalagsins í október, kemur fram að lögfesta þurfi styttingu vinnuvikunnar í 35 stundir í dagvinnu án launaskerðingar, en jafnframt að vinnuvika vaktavinnufólks verði 80 prósent ... og uppskera í kjölfarið ríkulega. Nokkur dæmi um slíka vinnustaði eru Hugsmiðjan, Hjallastefnan og Félagsstofnun stúdenta. Úrtölufólk reynir gjarnan að halda því fram að kostnaðurinn fyrir atvinnurekendur verði gríðarlegur verði vinnuvikan stytt ... tíma sem fer í launuð störf á vinnumarkaði og þann tíma sem fer í ólaunuð störf á heimilinu. Staðan er sú að karlar vinna lengri vinnudag á vinnumarkaði en konur. Konur taka að jafnaði meiri ábyrgð á rekstri heimilis og umönnun barna og vinna
- 202Margir stjórnendur virðast stytta sér leið þegar þeir beita áminningum og skapa um leið ríki og sveitarfélögum skaðabótaábyrgð. Ljóst er að hluti stjórnenda þarf á fræðslu og stuðning að halda hvað þessi mál varðar. Þetta er meðal þess sem kom ... vinnumarkaðar. Íslensk stjórnvöld horfa oft til Danmerkur sem fyrirmyndar, og nú nýlega var birt skýrsla um embættismannakerfið hér á landi þar sem margar af tillögunum draga fyrirmynd sína frá Danmörku. Það væri því eðlilegt að horft verði einnig til Danmerkur ... þeirra. Dómarnir tveir sýna að stjórnendum ríkis og sveitarfélaga eru allir vegir færir ef þeir þurfa að taka á starfsmannamálum, enda tekur Landsréttur fram í báðum niðurstöðum sínum að það verði að játa stjórnendum nokkurt svigrúm við mat á því hvort tilefni ... þegar kemur að reglum um áminningar og uppsagnir, hvort sem um ræðir opinbert starfsfólk eða starfsfólk á hinum almenna vinnumarkaði
- 203enda mikilvægt að tryggt sé að allir hafi jafnan aðgang að vatni.. PSI, Alþjóðasamtök opinberra starfsmanna, hafa einnig látið sig málið varða og hér má fræðast nánar ... .. Á Íslandi er vantsneysla með því mesta sem gerist í heiminum enda Íslendingar ríkir þegar kemur að vatnslindum. BSRB hefur í gegnum árin lagt ríka áherslu á að þær auðlindir séu og verði áfram í eigu almennings og megi ekki framselja til annarra. Víða ... um heim hafa vatnslindir verið seldar til einkaaðila en fyrir fáeinum árum stóð BSRB fyrir herferðinni „Vatn fyrir alla“ sem miðaði að því að tryggja almannaeigu vatnsins á Íslandi. Nær öll samtök á vinnumarkaði skrifuðu undir samkomulag þess efnis
- 204til að skrá sig í fyrsta hluta námsins. Þar verður farið yfir hlutverk stéttarfélaga, sambanda og heildarsamtaka á vinnumarkaði. Þá verðir fjallað um hlutverk trúnaðarmanna og hvernig þeir taki á umkvörtunarefnum á vinnustöðum. Leitast verður ... við að svara eftirfarandi spurningum:. Hvert er hlutverk stéttarfélaga, sambanda og heildarsamtaka á vinnumarkaði? Hvernig starfa stéttarfélögin, stjórnir þeirra og hvert er hlutverk félagsmanna? Hvert er hlutverk trúnaðarmanns ... Félagsmálaskóla alþýðu í nóvember. Á námskeiðinu verður lögð áhersla á lög um vinnurétt og hvernig þau styðja kjarasamninga ásamt uppbyggingu íslensks vinnumarkaðar. Þá verður farið yfir helstu hagfræðihugtök og hvernig þau nýtast við gerð kjarasamninga ... er lögð á lög um vinnurétt og hvernig þau styðja kjarasamninga og hvernig íslenskur vinnumarkaður er upp byggður. Lögð er áhersla á rétt launamanna til dæmis til fæðingarorlofs, atvinnuleysistrygginga og ýmis þau réttindi í lögum og reglugerðum ... sem íslenskur vinnumarkaður byggir á. Fjórði hluti trúnaðarmannanámsins fer
- 205þegar líður að sveitarstjórnarkosningum. Eins og árleg könnun Vörðu um stöðu launafólks sýnir fram á ná sjö af hverjum tíu endum saman. Engu að síður býr 30% launafólks við allt annan veruleika og er afkoma lágtekjufólks almennt mjög erfið ... um brúun umönnunarbilsins skilað til forsætisráðherra, en BSRB átti fulltrúa í hópnum. Þar eru lagðar fram tillögur sem geta markað tímamót í fjölskyldu- og jafnréttismálum á Íslandi verði þær að veruleika. . Fjölskylduvænna ... á viðráðanlegu verði, bilið milli fæðingarorlofs og leikskóla er brúað, skattkerfið stuðlar að tekjujöfnun og grunnþjónusta á borð við leikskóla, grunnskóla, skólamáltíðir og frístundir – er gjaldfrjáls, aðgengileg öllum og skipulögð með hliðsjón af hagsmunum .... Afleiðingarnar snerta ekki aðeins heimilin sjálf, heldur hefur þetta áhrif á tekjur, lífeyrisréttindi og stöðu á vinnumarkaði, og viðheldur þannig kynbundnu misrétti. Um leið finnur vinnumarkaðurinn fyrir því þegar dýrmætt starfsfólk kemst ekki aftur til starfa ... . Þetta endurspeglast í því að umtalsverður fjöldi á vinnumarkaði býr við raunverulegan skort. Fólk af erlendum uppruna, einstæðar mæður eða konur og öryrkjar eru líklegri til að eiga erfitt með að ná endum saman eða búa við fátækt en aðrir hópar samfélagsins. Börn
- 206vegna gervigreindar, róbótavæðingu og öðrum tækniframförum. Á móti er bent á rannsóknir sem sýna að það séu fleiri tækifæri en hindranir á vinnumarkaði tengt þessari þróun. Þó verði að gæta þess breytingarnar leiði ekki til aukins ójöfnuðar ... hefur fjölgað jafnt og þétt á síðustu árum sem auðveldar sambandinu að ná fram sínum stefnumálum. João Antonio Felicio, forseti ITUC, sagði í ávarpi á opnunarathöfn þingsins að sambandið verði áfram virkt í pólitískri umræðu. Hlutverk þess verði eftir sem áður ... að það er margt fleira sem hefur áhrif á vinnumarkað framtíðarinnar en tækniframfarir, til dæmis hækkandi lífaldur, fólksflutningar, lægri fæðingartíðni og loftslagsbreytingar. Tryggja þarf réttindin. Meðal þess sem verkalýðshreyfingin
- 207Með réttlátum umskiptum vörðum við leiðina að öruggari framtíð núlifandi og komandi kynslóða og tryggjum sanngjarna skiptingu kostnaðar og ávinnings á leið okkar að kolefnishlutlausu hagkerfi. Nauðsynlegar kerfisbreytingar verða að grundvallast á félags ... verkalýðshreyfingarinnar að ákvörðunum er varða loftslagsstefnu Íslands er í dag mjög takmarkaður og nauðsynlegt er að formgera hlutverk hreyfingarinnar í mótun stefnu um réttlát umskipti. Í ljósi mikilvægis loftslagsmála og réttlátra umskipta er nauðsynlegt að koma ... á að árangri verði ekki náð nema með réttlátum umskiptum. Til að sátt náist í samfélaginu um þær mikilvægu breytingar sem þarf að gera verður að tryggja afkomu- og atvinnuöryggi launafólks og leggja áherslu á góð og græn störf. Réttlát umskipti ... - og umhverfisvernd og taka tillit til stafrænnar þróunar, sjálfvirknivæðingar og lýðfræðilegrar þróunar. Þær munu hafa áhrif á framleiðsluferla, neyslu og vinnumarkað. Á Íslandi er stéttarfélagsaðild almenn, atvinnuþátttaka mikil og atvinnustig að jafnaði ... því að vinna markvisst að því að móta hagkerfi fyrir framtíðina með stefnu í atvinnumálum og tengja hana við menntun, færni, vinnumarkaðinn, tæknibreytingar og nýsköpun. Einnig þarf að móta fjárfestingarstefnu fyrir lágkolefnishagkerfi og nýta skatta
- 208ef að því loknu tekur við tímabil þar sem mæður axla ábyrgðina í ríkari mæli en feður. . BSRB leggur áherslu á að fæðingarorlof verði lengt í 12 mánuði og að við 12 mánaða aldur fái öll börn pláss á leikskólum. Þetta er mikilvæg forsenda ... á ættingja. Raunin hefur verið sú að það að brúa þetta bil lendir frekar á konum en körlum. Umönnunarbilið er því ein af megináskorununum sem þarf að yfirstíga til að tryggja jafnrétti á vinnumarkaði. Það er til lítils að tryggja jafnrétti í fæðingarorlofi ... þess að foreldrar nái að samþætta fjölskyldu- og atvinnulíf og tryggja jafnrétti á vinnumarkaði
- 209ráðuneytisins til stofnanna hvað þetta varðar.. Í kjölfar þess að BSRB kláraði samkomulagið við SNR skrifaði SFR, fjölmennasta aðildarfélag BSRB, undir kjarasamning við ríkið ... um.. Þar er m.a. fjallað um forsendur kjarasamninga og bætt vinnubrögð við gerð kjarasamninga. Þá eru aðilar sammála um að farið verði í að þróa aðferðafræði við að meta laun og launaþróun á opinberum og almennum vinnumarkaði. Þegar niðurstöður slíkrar vinnu ... liggja fyrir munu aðilar samkvæmt samkomulaginu taka til umfjöllunar með hvaða hætti sé hægt að nýta þá aðferðafræði til að draga úr launamun á milli markaða og með hvaða hætti samspil launaákvarðana á almennum og opinberum vinnumarkaði verði metið
- 210þessi mikilvægu réttindi. Þótt herferðinni sé nú að ljúka er enn hægt að láta í sér heyra og senda skýr skilaboð til stjórnvalda. BSRB hvetur allt launafólk og alla sem láta sig réttindi á vinnumarkaði varða til að senda stjórnvöldum ... eru ekki sjálfgefin – þau hafa unnist með baráttu. Nú skiptir máli að standa vörð um þau. ... úr. Ef áform stjórnvalda ná fram að ganga myndi það veikja stöðu launafólks verulega og auka líkur á ósanngjörnum uppsögnum. Herferðin hefur fengið mjög mikil viðbrögð sem sýna skýrt að vilji er fyrir því hjá opinberum starfsmönnum að verja
- 211að samræma fjölskyldu- og atvinnulíf. Tölur frá Fæðingarorlofssjóði sýna að mæður nýta nánast allan sameiginlega réttinn og feður þann tíma sem þeim er úthlutað. Tölur frá hinum Norðurlöndunum segja sömu sögu,“ segir meðal annars í umsögninni. Verði ... foreldra til samveru með barni sínu og að taka þátt í uppeldi barna og heimilishaldi. Dagvistunarmál verði tekin til skoðunar. Í umsögninni er einnig vikið að dagvistunarmálum barna að fæðingarorlofi loknu. Eins og fram kom ... og sveitarfélaga til að vinna að því. Þeirri tillögu hefur ekki verið fylgt eftir. BSRB kallar því eftir því að dagvistunarmál verði tekin til skoðunar í félagsmálaráðuneytinu á ný ... skipting fæðingarorlofsins jöfn myndi fjarvera foreldra frá vinnumarkaði vegna barneigna verða jafn löng. Áhrifin af tímabundnu brotthvarfi af vinnumarkaði yrðu því þau sömu fyrir karla og konur. Það yrði einnig mikilvæg aðgerð til að jafna möguleika
- 212Það er fullkomin samstaða um það innan BSRB að ekki verði gengið til kjarasamninga öðruvísi en svo að okkar félagsmenn geti eftir þá lifað af á laununum sínum og að vinnuvikan verði stytt. Það verður ekki skrifað undir nýjan kjarasamning öðruvísi en að tekin verði ... markviss skref í átt að jöfnun launa milli markaða, að samið verði um bætt starfsumhverfi og launaþróunartryggingu. Á nýju ári mun BSRB og okkar öflugu aðildarfélög beita öllum þeim vopnum sem við höfum til að tryggja þessi miklu hagsmunamál. Verði ... og opinbera vinnumarkaðarins, viljum áframhaldandi launaþróunartryggingu og bætt starfsumhverfi opinberra starfsmanna. Launaliðurinn og ýmis sérmál eru á borði hvers aðildarfélags fyrir sig en þar er áherslan á að hækka lægstu launin mest. Þungur .... Það er fullkomlega óskiljanlegt að ekki hafi tekist að semja um styttingu vinnuvikunnar, sér í lagi þegar slíkir samningar hafa þegar verið gerðir á ákveðnum vinnustöðum á almenna vinnumarkaðinum, til dæmis í stóriðjunni. Með niðurstöður tilraunaverkefnanna
- 213yfir í þrjú ár og reynst þrautinni þyngra að finna lausn þar á. Þess vegna hafa fulltrúar launamanna lagt til að deilan verði lögð fyrir Alþjóðadómstólinn í Haag. Fulltrúar atvinnurekenda hafa hafnað því með afgerandi stuðningi norrænna atvinnurekenda ... .. Við hvetjum norrænu ríkisstjórnirnar til að styðja alla launamenn heimsins og nýta sér völd sín og áhrif til að hafa áhrif á önnur lönd og atvinnurekendur til að verja grundvallar mannréttindi í atvinnulífinu ... . Afleiðing þess er að eiginlegur verkfallsréttur verður ekki fyrir hendi í fjölmörgum löndum. Þetta hefur mikil áhrif á alla sem eru starfandi og berjast fyrir viðunandi starfs- og lífsskilyrðum. Jafnframt hefur það áhrif á hinn alþjóðlega vinnumarkað ... en með þrýstingi á lægri laun og verri starfsskilyrði opnast enn frekar á ólík viðmið milli landa. Þá leiðir það til þess að efnahagskerfi og vinnumarkaðir þróast með verri skilyrðum og mun hægar en áður. Þess vegna er það bæði undarlegt og ámælisvert ... að atvinnurekendur verji ekki verkfallsréttinn, mannréttindi í atvinnulífinu og mikilvægi eftirlitshlutverks ILO.. Afleiðingarnar af þessari meðvituðu
- 214Í þriðja lagi eykst umönnunarþörf á heimilum við fæðingu barns sem mæður taka mun meiri ábyrgð á en feður og minnka mæðurnar því launaða vinnu sína. Þetta sjáum við m.a. í nýrri rannsókn Vörðu - Rannsóknarstofnunar vinnumarkaðarins. Þar kemur ... úr líkum á hlutastörfum karla. Rannsókn Vörðu sýnir einnig að mæður eru í miklu meira mæli háðar mökum sínum um fjárhagslega framfærslu en feður. Líkurnar á fjárhagslegu sjálfstæði kvenna minnka þegar þær fara í fæðingarorlof á meðan fæðingarorlof karla ... á vinnumarkaði en annars staðar sem endurspeglast í því að atvinnuþátttaka kvenna á Íslandi er ein sú mesta á heimsvísu. Konur á íslenskum vinnumarkaði bera þó mun minna úr býtum en karlar. Árið 2023 voru atvinnutekjur karla á vinnumarkaði að meðaltali 757.000 kr ... megi rekja launamun kynjanna fyrst og fremst til kynskipts vinnumarkaðar. Þetta hafa rannsóknir sýnt til margra ára og draga fram hvaða aðgerðir eru mikilvægastar til að útrýma launamun kynjanna. Þess vegna hefur BSRB lagt höfuðáherslu á endurmat
- 215fáir stúdentspróf og mjög fáar konur voru í þeim hópi fram að síðari heimsstyrjöld. Á síðari hluta aldarinnar tók nemendum að fjölga verulega í framhaldsmenntun af ýmsu tagi og hvað varðar brautskráða stúdenta þá hafa konur verið í meirihluta frá árinu 1979 ... frá Háskóla Ísland fyrst íslenskra kvenna. Níu árum síðar varð Björg C. Þorláksdóttir fyrsta íslenska konan til að ljúka doktorsprófi en hún varði ritgerð sína við Sorbonne-háskóla í París árið 1926. Frá árinu 1987 hafa konur í háskólanámi verið fleiri. . Minna menntaðir njóta minni símenntunar. Verkalýðshreyfingin hefur lagt mikla áherslu á mikilvægi símenntunar sem leið til að styðja við starfsþróun, aðlögun að breytingum á vinnumarkaði og möguleika fólks til að skipta um starfsvettvang ... og krafan um aukna sérhæfingu vaxi hratt. . Kynjaskipting í menntakerfinu endurspeglast á vinnumarkaði. Menntunarstig á Íslandi hefur hækkað mikið frá því upp úr miðri 20. öld. Á sama tíma fjölgaði konum ... kvenna að áhrifa- og valdastöðum. Kynjaskiptingar í námi og námsvali gætir mjög augljóslega bæði á framhaldsskóla- og háskólastigi og endurspeglast síðan í kynskiptum vinnumarkaði. Líkt og fram kemur í grein okkar
- 216Stjórn BSRB samþykkti á fundi sínum sem nú stendur yfir á Egilsstöðum ályktun varðandi kynbundinn launamun. Ný ... :. „Opinberir launagreiðendur eiga að vera öðrum fyrirmynd þar sem mismunun á grundvelli kynferðis á ekki að þekkjast. Kynbundnum launamun verður að eyða og stjórnvöld jafnt sem aðrir atvinnurekendur á vinnumarkaði verða að axla sína ábyrgð og taka á þessum ... því jafnlaunaátaki sem fyrri stjórn kynnti í upphafi árs og leggi aukinn kraft og fjármuni í að vinna bug á því meini sem kynbundinn launamunur er á íslenskum vinnumarkaði. . Ríki ... að vera öðrum fyrirmynd þar sem mismunun á grundvelli kynferðis á ekki að þekkjast. Kynbundnum launamun verður að eyða og stjórnvöld jafnt sem aðrir atvinnurekendur á vinnumarkaði verða að axla sína ábyrgð og taka á þessum málum af festu
- 217ekki að börnin okkar verði „skrýtin“, svo við hvetjum þau til að fara ekki of langt frá því sem er „venjulegt“. Við hvetjum til dæmis strákana okkar ekki til að klæðast kjólum,“ segir hún. Við lærum frá upphafi að það sé verðmætara að passa peninga en að passa ... fram tillögur að aðgerðum til að útrýma launamun sem stafar af kynskiptum vinnumarkaði og hafa að leiðarljósi að leiðrétta kerfisbundið vanmat á störfum þar sem konur eru í meirihluta. Helstu niðurstöður starfshópsins snéru að mikilvægi þess að halda ... vinnunni við endurmat á virði kvennastarfa kerfisbundið áfram. Í þeim tilgangi var aðgerðahópur stjórnvalda og aðila vinnumarkaðarins um launajafnrétti og jafnrétti á vinnumarkaði skipaður í lok síðasta árs. Þá var lagt til að komið yrði af stað ... vinnumarkaði um jafnvirðiskröfur með aðilum vinnumarkaðarins í stað þess að leysa mál fyrir kærunefndum eða dómstólum. Kynskiptur vinnumarkaður. Samkvæmt launarannsókn Hagstofu Íslands frá 2021 er vinnumarkaður enn ... . Jafnlaunavottun hefur reynst vel til að vinna á launamun sem er tilkominn vegna sambærilegra starfa en nær hins vegar síður til þess launamunar sem er á milli ólíkra en jafnverðmætra starfa og kynbundins vinnumarkaðar. Mikilvægt að fanga virði
- 218ábyrgðar á launuðum sem ólaunuðum störfum. En ekki síst að stytting vinnuvikunnar leiði til þess að störf sem gjarnan eru kölluð kvennastörf verði metin af verðleikum í launasetningu og með betri vinnutíma ... prósent karla. Þessi munur á atvinnuþátttöku kynjanna getur haft margvíslegar fjárhagslegar afleiðingar fyrir konur út ævina. Lægri atvinnuþátttaka skilar sér ekki bara í lægri tekjum á vinnumarkaði, heldur einnig í lægri lífeyrisgreiðslum kvenna .... Stytting vinnuviku getur breytt miklu. BSRB hefur lengi talað fyrir því að jafna þurfi stöðu kynjanna á vinnumarkaði og inni á heimilum. Stytting vinnuvikunnar er einnig gríðarstórt jafnréttismál, en rannsóknir sýna að styttri vinnuvika geti stuðlað
- 219Það hefur ekki gengið eftir en vonir standa til að á haustþingi verði sú ráðstöfun staðfest. Hægt að sækja um íbúð á netinu. Bjarg íbúðafélag er húsnæðissjálfseignastofnun stofnuð af BSRB og Alþýðusambandi Íslands. Félagið er rekið án hagnaðarmarkmiða ... . Fjármagn til stofnframlaga hefur verið af skornum skammti og umsóknir eru langt umfram fé til úthlutunar. Í kjarasamningum 2015 var lofað að tveir þriðju hlutar stofnframlaga myndi renna til íbúða fyrir tekjulægri einstaklinga og fjölskyldna á vinnumarkaði ... og er ætlað að tryggja tekjulágum fjölskyldum á vinnumarkaði, félagsmönnum í BSRB og ASÍ, aðgengi að hagkvæmu, öruggu og vönduðu íbúðarhúsnæði í langtímaleigu
- 220með tilraunaverkefni í gangi til að skoða kosti og galla styttingar vinnuvikunnar. BSRB hefur talað fyrir því um áratuga skeið og hefur krafan færst sífellt ofar á kröfulistann. Bandalagið leggur áherslu á að vinnuvikan verði stytt úr 40 stundum í 36. Nú ... ástæðum. Ef vinnustaðir geta með einni aðgerð dregið úr álagi og veikindum án þess að það bitni á afköstum er það augljós hagur allra að skoða málið. Það ættu framsýnir stjórnendur fyrirtækja á almennum vinnumarkaði einnig að gera. Með styttri ... jafnrétti á vinnumarkaði, enda vinna konur frekar hlutastörf en karlar og eru líklegri til að sinna börnum í meira mæli. Við höfum allt að vinna og engu að tapa með því að stytta vinnuvikuna. Elín Björg Jónsdóttir, formaður